CZASOWNIKczęstość: częste

stać na nogach po hiszpańsku

stat͡ɕ na ˈnɔɡax

aspekt
niedokonany
składnia
stać na + miejscownik

znaczenia

  1. estar de pie, mantenerse en pie

    znajdować się w pozycji pionowej, opierając się na stopach

    neutralny

    Zwrot 'estar de pie' opisuje sam stan bycia w pozycji pionowej, natomiast 'mantenerse en pie' kładzie większy nacisk na wysiłek związany z utrzymaniem tej pozycji (np. przy zmęczeniu).

    • Llevo cinco horas de pie y me duelen mucho los pies.

      Stoję na nogach od pięciu godzin i bardzo bolą mnie stopy.

      Praca fizyczna lub długie oczekiwanie.

    • Estaba tan borracho que apenas podía mantenerse en pie.

      Był tak pijany, że ledwo mógł stać na nogach.

      Opis stanu fizycznego osoby.

    • El camarero está de pie siempre.

      Kelner zawsze stoi na nogach.

    • El abuelo no se mantiene en pie.

      Dziadek nie trzyma się na nogach.

    • Estuve de pie todo el viaje en autobús.

      Stałem na nogach przez całą podróż autobusem.

    • Apenas podía mantenerse en pie por el cansancio.

      Ledwo mógł ustać na nogach ze zmęczenia.

    • A pesar de la violenta sacudida del terremoto, logró mantenerse en pie en el pasillo.

      Mimo gwałtownego wstrząsu trzęsienia ziemi zdołał utrzymać się na nogach w korytarzu.

    • Los guardias tuvieron que estar de pie bajo la lluvia durante horas sin descanso.

      Strażnicy musieli stać na nogach w deszczu godzinami bez odpoczynku.

  2. valerse por sí mismo, ser independiente

    być samodzielnym finansowo lub życiowo

    neutralny

    W języku hiszpańskim rzadziej używa się dosłownego tłumaczenia 'stać na nogach' w kontekście finansowym, częściej mówi się o byciu niezależnym.

    • A los veinte años, mi hermano ya quería valerse por sí mismo.

      W wieku dwudziestu lat mój brat chciał już stać na własnych nogach.

      Mówienie o dorosłości i niezależności.

    • Es fundamental ser independiente económicamente antes de mudarse.

      Kluczowe jest, aby stać na własnych nogach finansowo przed przeprowadzką.

      Porada dotycząca planowania życia.

    • Mi hija ya vale por sí misma.

      Moja córka już stoi na własnych nogach.

    • Ahora soy independiente y pago mi casa.

      Teraz stoję na własnych nogach i płacę za mieszkanie.

    • Consiguió un trabajo para ser independiente de sus padres.

      Dostał pracę, żeby stanąć na własnych nogach bez pomocy rodziców.

    • Tras mudarse a la ciudad, aprendió a valerse por sí misma.

      Po przeprowadzce do miasta nauczyła się stać na własnych nogach.

    • La subvención permitió a la pequeña empresa ser independiente y prescindir finalmente de créditos bancarios.

      Dotacja pozwoliła małej firmie stanąć na własnych nogach i ostatecznie zrezygnować z kredytów bankowych.

    • Su mayor orgullo fue ver a sus alumnos valerse por sí mismos en el extranjero.

      Jego największą dumą było widzieć, jak jego uczniowie stają na własnych nogach za granicą.

  3. recuperarse, ponerse en pie

    dochodzić do siebie po chorobie lub kryzysie (zazwyczaj w formie 'stanąć na nogi')

    neutralny

    'Recuperarse' odnosi się głównie do zdrowia, natomiast 'ponerse en pie' może odnosić się również do firm lub gospodarki.

    • Después de una gripe tan fuerte, tardó mucho en recuperarse.

      Po tak ciężkiej grypie długo zajęło mu, zanim stanął na nogi.

      Powrót do zdrowia.

    • La economía del país finalmente empezó a ponerse en pie.

      Gospodarka kraju w końcu zaczęła stawać na nogi.

      Sytuacja ekonomiczna po kryzysie.

    • El enfermo se recupera poco a poco.

      Chory powoli staje na nogi.

    • Mi hermano pronto se pone en pie.

      Mój brat wkrótce staje na nogi.

    • Tomó la medicina y pronto se puso en pie.

      Wziął lekarstwo i wkrótce stanął na nogi.

    • La empresa quebró, pero logró recuperarse el año pasado.

      Firma zbankrutowała, ale zdołała stanąć na nogi w zeszłym roku.

    • Gracias a un ambicioso plan de reformas, la economía nacional consiguió finalmente ponerse en pie.

      Dzięki ambitnemu planowi reform gospodarka narodowa zdołała w końcu stanąć na nogi.

    • Apenas tardó unas semanas en recuperarse de la complicada cirugía torácica y volver a trabajar.

      Ledwo minęło kilka tygodni, a już stanął na nogi po skomplikowanej operacji klatki piersiowej i wrócił do pracy.

Konstrukcje

  • estar de pie

    Używane do określenia samej statycznej pozycji pionowej (dosłownie „być na stopach”).

    Lleva dos horas de pie esperando el autobús.

    Od dwóch godzin stoi na nogach, czekając na autobus.

  • ponerse de pie

    Oznacza zmianę pozycji – wstanie z miejsca lub podniesienie się na nogi.

    Todos se pusieron de pie cuando entró el profesor.

    Wszyscy stanęli na nogi, kiedy wszedł nauczyciel.

Zwroty

  • apenas mantenerse en pie

    ledwo stać na nogach

  • independizarse

    stanąć na własnych nogach

  • volver a la normalidad

    stanąć na nogi (o sytuacji)

Synonimy

  • mantenerse erguidotrzymać się pionu

    Kładzie nacisk na prostą, wyprostowaną sylwetkę (niegarbienie się), podczas gdy „estar de pie” oznacza po prostu pozycję stojącą.

  • ser autosuficientebyć samowystarczalnym

    Skupia się ściśle na samowystarczalności i niezależności od zasobów zewnętrznych, pasując głównie do metaforycznego sensu samodzielności życiowej.

Antonimy

  • estar tumbadoleżeć

  • caerseupadać

  • depender de otrosbyć na czyimś utrzymaniu