RZECZOWNIKczęstość: bardzo częste

la calle po polsku

ˈka.ʎe

rodzaj
żeński
rodzajnik
la

co znaczy la calle

  1. ulica, droga w mieście

    Podstawowe znaczenie: droga w miejscowości, zwykle z budynkami po obu stronach. W adresach często pomija się samo słowo i podaje tylko nazwę (np. «vivo en Alcalá»), ale w mowie mówi się «la calle Mayor».

    • Mi casa está en la calle Mayor, cerca de la plaza.

      Mój dom jest na ulicy Mayor, blisko placu.

    • Cruza la calle con cuidado, hay mucho tráfico.

      Przechodź ostrożnie przez ulicę, jest duży ruch.

    • Cruzo la calle con mi madre.

      Przechodzę przez ulicę z moją mamą.

    • Esta calle tiene muchas tiendas buenas.

      Ta ulica ma wiele dobrych sklepów.

    • Ayer asfaltaron la calle de mi oficina.

      Wczoraj wyasfaltowali ulicę przy moim biurze.

    • Caminamos por una calle estrecha y oscura.

      Szliśmy wąską i ciemną ulicą.

    • El ayuntamiento peatonalizó la calle principal para reducir las emisiones contaminantes del tráfico rodado.

      Rada miasta przekształciła główną ulicę w deptak, aby zmniejszyć zanieczyszczenia generowane przez ruch kołowy.

    • Las obras cortaron el acceso a la calle comercial durante varios meses seguidos.

      Roboty drogowe odcięły dojazd do ulicy handlowej na kilka miesięcy z rzędu.

  2. dwór, zewnątrz, miasto

    Oznacza przestrzeń poza domem w ogóle, nie konkretną ulicę. Odpowiada polskiemu «na dworze», «wyjść z domu», «na mieście».

    • Los niños juegan en la calle hasta que anochece.

      Dzieci bawią się na dworze, dopóki się nie ściemni.

    • Hoy no he salido a la calle en todo el día.

      Dziś przez cały dzień nie wyszedłem z domu.

    • Salgo a la calle con chaqueta.

      Wychodzę na dwór w kurtce.

    • En la calle hace mucho frío.

      Na dworze jest bardzo zimno.

    • Prefiero estar en casa cuando llueve en la calle.

      Wolę być w domu, kiedy pada na dworze.

    • Pasamos toda la tarde en la calle con amigos.

      Spędziliśmy całe popołudnie na dworze ze znajomymi.

    • Tras pasar semanas encerrado estudiando para las oposiciones, por fin pudo salir a la calle a despejarse.

      Po spędzeniu tygodni w zamknięciu na nauce do egzaminów państwowych mógł wreszcie wyjść na dwór przewietrzyć głowę.

    • El calor del verano invitaba a los vecinos a permanecer en la calle charlando hasta altas horas.

      Letni upał zachęcał sąsiadów do przesiadywania na zewnątrz i rozmawiania do późnych godzin.

  3. bruk, bezdomność, bezrobocie

    (brak pracy lub dachu nad głową)

    W wyrażeniach typu «quedarse en la calle», «echar a alguien a la calle». Oznacza utratę pracy lub mieszkania, podobnie jak polskie «wylądować na bruku».

    • Cerraron la fábrica y doscientos obreros se quedaron en la calle.

      Zamknęli fabrykę i dwustu robotników wylądowało na bruku.

    • Si no paga el alquiler, lo echarán a la calle.

      Jeśli nie zapłaci czynszu, wyrzucą go na bruk.

    • El hombre duerme en la calle hoy.

      Ten mężczyzna śpi dzisiaj na bruku.

    • Sin trabajo, termino en la calle.

      Bez pracy skończę na bruku.

    • El casero nos desahució y acabamos en la calle.

      Właściciel nas eksmitował i skończyliśmy na bruku.

    • Si cometes otro error grave, te pondrán de patitas en la calle.

      Jeśli popełnisz kolejny poważny błąd, wyrzucą cię na zbity pysk.

    • La quiebra repentina de la empresa constructora dejó de la noche a la mañana a centenares de familias en la calle.

      Nagłe bankructwo firmy budowlanej z dnia na dzień pozostawiło setki rodzin na bruku.

    • Numerosas asociaciones intentan rescatar de la calle a jóvenes vulnerables sin recursos económicos ni apoyo familiar.

      Liczne stowarzyszenia próbują wyciągnąć z bezdomności bezbronnych młodych ludzi bez środków finansowych i wsparcia rodziny.

  4. zwykli ludzie, ulica, opinia publiczna

    Przenośnie: ogół społeczeństwa, jego nastroje i opinie, często w kontraście do polityków lub elit. Por. «el hombre de la calle» (przeciętny człowiek).

    • Los políticos no escuchan lo que dice la calle.

      Politycy nie słuchają tego, co mówią zwykli ludzie.

    • La calle exige cambios inmediatos.

      Ulica domaga się natychmiastowych zmian.

      w prasie

    • La calle pide cambios en el país.

      Zwykli ludzie żądają zmian w kraju.

    • El gobierno no escucha a la calle.

      Rząd nie słucha opinii publicznej.

    • El descontento de la calle creció tras la reforma económica.

      Niezadowolenie ulicy wzrosło po reformie gospodarczej.

    • Las encuestas reflejaron el verdadero sentir de la calle.

      Sondaże odzwierciedliły prawdziwe nastroje zwykłych ludzi.

    • El gobernante perdió el contacto con el pulso de la calle y aprobó medidas profundamente impopulares.

      Przywódca stracił kontakt z nastrojami społecznymi i uchwalił głęboko niepopularne przepisy.

    • La presión de la calle forzó la dimisión inmediata del ministro de finanzas tras el escándalo de corrupción.

      Presja opinii publicznej wymusiła natychmiastową dymisję ministra finansów po skandalu korupcyjnym.

  5. obycie, cwaniactwo, szkoła życia

    obycie, życiowe doświadczenie

    potoczny

    Głównie w wyrażeniu «tener (mucha) calle»: być obytym, sprytnym, znać życie z praktyki, a nie z książek.

    • Ese chico tiene mucha calle, no lo engañas fácilmente.

      Ten chłopak jest bardzo obyty, nie oszukasz go łatwo.

    • Este camarero tiene mucha calle y experiencia.

      Ten kelner ma duże obycie i doświadczenie.

    • Ella tiene calle y habla con todos.

      Ona ma życiowe doświadczenie i rozmawia ze wszystkimi.

    • Aprenderás mucha calle si trabajas de vendedor ambulante.

      Zdobędziesz dużo szkoły życia, jeśli będziesz pracować jako uliczny sprzedawca.

    • Ese negociador demostró tener más calle que sus rivales.

      Tamten negocjator pokazał, że ma więcej życiowego sprytu niż jego rywale.

    • Aunque carecía de títulos universitarios, su asombrosa calle le permitió negociar acuerdos comerciales sumamente ventajosos.

      Chociaż brakowało mu dyplomów wyższych uczelni, jego niezwykły spryt życiowy pozwolił mu wynegocjować wyjątkowo korzystne umowy handlowe.

    • El detective novato necesitaba la calle que solo años patrullando los peores barrios podían otorgarle.

      Początkujący detektyw potrzebował życiowego cwaniactwa, jakie tylko lata patrolowania najgorszych dzielnic mogły mu zapewnić.

  6. tor

    (w sporcie)

    W pływaniu i lekkoatletyce: wydzielony pas, po którym porusza się zawodnik.

    • El campeón nadará por la calle cuatro.

      Mistrz popłynie na czwartym torze.

    • El corredor corre por la calle dos.

      Biegacz biegnie po drugim torze.

    • Nado siempre en la misma calle libre.

      Pływam zawsze na tym samym wolnym torze.

    • El atleta pisó la calle contigua y los jueces lo descalificaron.

      Lekkoatleta nadepnął na sąsiedni tor i sędziowie go zdyskwalifikowali.

    • Para la final asignaron la calle central al favorito.

      Na finał przydzielili środkowy tor faworytowi.

    • El nadador partió desde la calle exterior con la peor marca clasificatoria, pero remontó hasta alzarse con el oro.

      Pływak wystartował ze skrajnego toru z najgorszym czasem eliminacji, lecz nadrobił stratę i sięgnął po złoto.

    • La invasión involuntaria de la calle adyacente durante la curva le costó la anulación de su récord nacional.

      Niezamierzone przekroczenie sąsiedniego toru na wirażu kosztowało go unieważnienie rekordu krajowego.

  7. fairway, pas krótko skoszonej trawy

    (w golfie)

    Używane głównie w: Hiszpania

    Termin golfowy: obszar krótko skoszonej trawy między miejscem startu a dołkiem.

    • La bola cayó en el centro de la calle.

      Piłka wylądowała na środku fairwayu.

    • Pongo la pelota en la calle corta.

      Kładę piłkę na krótkim fairwayu.

    • Su golpe busca la calle del campo.

      Jego uderzenie mierzy w fairway pola.

    • El golfista golpeó con fuerza y colocó la bola en la calle.

      Golfista uderzył mocno i umieścił piłkę na fairwayu.

    • El viento desvió el tiro fuera de la calle del hoyo diez.

      Wiatr zniósł uderzenie poza fairway dziesiątego dołka.

    • Su potente golpe de salida aterrizó limpiamente sobre la calle, eludiendo la hilera de búnkeres de arena.

      Jego potężne uderzenie z tee wylądowało czysto na fairwayu, omijając rząd bunkrów piaskowych.

    • El diseño sinuoso de la calle obligaba a calcular milimétricamente el efecto para evitar que la bola rodara hacia el agua.

      Kręty układ fairwaya zmuszał do milimetrowego wymierzenia rotacji, aby piłka nie potoczyła się w stronę wody.

Zwroty

  • salir a la calle

    wyjść z domu; wyjść na ulice (protestować)

  • quedarse en la calle

    wylądować na bruku

  • echar a la calle

    wyrzucić na bruk

  • el hombre de la calle

    przeciętny człowiek, szary obywatel

  • tener calle

    być obytym, znać życie

  • calle peatonal

    deptak, ulica dla pieszych

  • hacer la calle

    uprawiać prostytucję uliczną

  • llevar por la calle de la amargura

    dawać się komuś we znaki, zatruwać komuś życie

Synonimy

  • la víadroga, arteria

    bardziej formalne, urzędowe lub techniczne

  • la avenidaaleja

    szeroka, zwykle główna ulica

  • el callejónzaułek, uliczka

    wąska, często boczna lub ślepa uliczka

Antonimy