RZECZOWNIKczęstość: bardzo częste
el día po polsku
ˈdi.a
- męski
- el
co znaczy el día
dzień, doba
(doba, jednostka czasu)
Podstawowe znaczenie: dzień kalendarzowy, doba. Używane przy datach, liczeniu czasu i planowaniu.
La semana tiene siete días.
Tydzień ma siedem dni.
¿Qué día es hoy?
Jaki jest dziś dzień?
Trabajo ocho horas al día.
Pracuję osiem godzin dziennie.
Trabajo cinco días en la oficina.
Pracuję pięć dni w biurze.
Mi abuela cocina todos los días.
Moja babcia gotuje każdego dnia.
Pasamos tres días enteros en la playa.
Spędziliśmy trzy całe dni na plaży.
El médico me recomendó descansar dos días.
Lekarz zalecił mi odpoczynek przez dwa dni.
El informe financiero estará disponible en un plazo de diez días hábiles.
Raport finansowy będzie dostępny w terminie dziesięciu dni roboczych.
Tras varios días de intensas negociaciones, ambas partes firmaron el acuerdo.
Po kilku dniach intensywnych negocjacji obie strony podpisały porozumienie.
dzień, światło dzienne
(pora jasna, w przeciwieństwie do nocy)
Okres między wschodem a zachodem słońca. Często w wyrażeniach „de día” (za dnia) i „ya es de día” (już jasno).
En verano los días son más largos.
Latem dni są dłuższe.
Prefiero conducir de día.
Wolę jeździć samochodem za dnia.
Duermo de noche y salgo de día.
Śpię w nocy i wychodzę w dzień.
Los niños juegan en el parque de día.
Dzieci bawią się w parku w dzień.
El ladrón aprovechó la luz del día para escapar.
Złodziej wykorzystał światło dnia, aby uciec.
Hicimos todo el viaje de día por seguridad.
Całą podróż odbyliśmy za dnia ze względów bezpieczeństwa.
Prefiero conducir de día para evitar el cansancio que produce la oscuridad.
Wolę jeździć za dnia, aby uniknąć zmęczenia, które wywołuje ciemność.
A plena luz del día, unos desconocidos asaltaron la joyería del centro.
W biały dzień nieznani sprawcy napadli na salon jubilerski w centrum.
dzień, święto
(konkretna data, święto, okazja)
Oznacza dzień wyróżniony jakimś wydarzeniem lub obchodami, np. „el Día de la Madre” (Dzień Matki), „el día de la boda” (dzień ślubu).
El día de mi cumpleaños llovió mucho.
W dniu moich urodzin mocno padało.
Mañana es el Día de la Madre.
Jutro jest Dzień Matki.
Hoy es el Día de la Madre.
Dzisiaj jest Dzień Matki.
Mañana es el día de la fiesta.
Jutro jest dzień imprezy.
Elegimos el día de nuestra boda con mucha ilusión.
Z wielkim entuzjazmem wybraliśmy dzień naszego ślubu.
¿Qué día tienes la cita con el médico?
W który dzień masz wizytę u lekarza?
El día de la inauguración, las autoridades pronunciaron un discurso muy emotivo.
W dniu otwarcia władze wygłosiły bardzo poruszające przemówienie.
Fijaron el día del juicio tras varios meses de espera institucional.
Wyznaczyli dzień rozprawy po kilku miesiącach instytucjonalnego oczekiwania.
dzień, pogoda
(pod względem pogody)
Używane do opisu pogody danego dnia, zwykle z czasownikiem „hacer”: „hace buen día” (jest ładna pogoda).
Hoy hace un día precioso.
Dziś jest piękny dzień.
Qué día tan gris.
Co za szary dzień.
Hoy tenemos un día muy frío.
Dzisiaj mamy bardzo zimny dzień.
Es un día soleado en la playa.
To słoneczny dzień na plaży.
Ayer pasamos un día lluvioso en la montaña.
Wczoraj spędziliśmy deszczowy dzień w górach.
Hizo un día muy caluroso durante la excursión.
Podczas wycieczki był bardzo upalny dzień.
Aquel día gris y desapacible reflejaba a la perfección el estado de ánimo colectivo.
Ów szary i nieprzyjemny dzień idealnie odzwierciedlał zbiorowy nastrój.
Amaneció un día espléndido, ideal para contemplar la cordillera desde el mirador.
Zaświtał wspaniały dzień, idealny do podziwiania pasma górskiego z punktu widokowego.
czasy, dni, życie
(w liczbie mnogiej: czasy, życie)
W liczbie mnogiej „los días” może oznaczać okres życia lub epokę: „en mis días” (za moich czasów), „sus días están contados” (jego dni są policzone).
En mis días no había teléfonos móviles.
Za moich czasów nie było telefonów komórkowych.
Terminó sus días en un pueblo de la costa.
Dokonał żywota w nadmorskiej wiosce.
Pasa sus días con la familia.
Spędza swoje dni z rodziną.
El viejo vive sus últimos días aquí.
Starzec żyje tu swoje ostatnie dni.
El autor pasó los últimos días de su vida en Francia.
Autor spędził ostatnie dni swojego życia we Francji.
En aquellos días la gente vivía sin luz eléctrica.
W tamtych czasach ludzie żyli bez elektryczności.
El anciano rememoraba con nostalgia los días dorados de su juventud bohemia.
Starzec z nostalgią wspominał złote czasy swojej artystycznej młodości.
El dictador vivió sus días finales recluido en una remota residencia costera.
Dyktator spędził swoje ostatnie dni zamknięty w odległej nadmorskiej rezydencji.
Zwroty
dzień dobry
hoy en día
obecnie, w dzisiejszych czasach
al día
na bieżąco; dziennie
día a día
dzień po dniu, codziennie
de día
za dnia
día festivo
dzień świąteczny, dzień wolny
el día de mañana
w przyszłości, kiedyś
todo el día
cały dzień
Synonimy
la jornadadzień (pracy), dniówka
Podkreśla dzień jako czas pracy lub aktywności, np. „jornada laboral”; brzmi bardziej formalnie.
Antonimy
la nochenoc