CZASOWNIKczęstość: częste

controlar po polsku

kon.tɾo.ˈlaɾ

koniugacja
-ar

co znaczy controlar

  1. kontrolować, panować nad, sterować, zarządzać

    kontrolować, panować nad czymś

    Mieć władzę lub wpływ na kogoś, coś albo jakąś sytuację.

    • El piloto controla el avión sin problemas.

      Pilot bez problemu panuje nad samolotem.

    • No puedo controlar lo que piensan los demás.

      Nie mogę kontrolować tego, co myślą inni.

    • El padre controla los gastos de casa.

      Ojciec kontroluje wydatki domowe.

    • Ella controla la música desde su móvil.

      Ona steruje muzyką ze swojego telefonu.

    • El conductor controló el coche sobre la pista mojada.

      Kierowca zapanował nad samochodem na mokrej nawierzchni.

    • No pudiste controlar tus nervios durante la entrevista.

      Nie potrafiłeś opanować nerwów podczas rozmowy rekrutacyjnej.

    • A pesar de las turbulencias, el comandante controló el rumbo con absoluta serenidad.

      Pomimo turbulencji dowódca z absolutnym spokojem utrzymał kurs.

    • La junta directiva pretende controlar todas las filiales de la corporación.

      Zarząd zamierza kontrolować wszystkie filie korporacji.

  2. sprawdzać, nadzorować, monitorować, pilnować

    Sprawdzać coś regularnie lub mieć coś pod obserwacją, np. dokumenty, ciśnienie, dzieci.

    • La policía controla los documentos en la frontera.

      Policja sprawdza dokumenty na granicy.

    • Tienes que controlar la tensión cada mañana.

      Musisz codziennie rano kontrolować ciśnienie.

      zalecenie lekarza

    • El jefe controla el trabajo cada día.

      Szef sprawdza pracę każdego dnia.

    • El médico controla la tensión del paciente.

      Lekarz kontroluje ciśnienie pacjenta.

    • El profesor controlará la asistencia al inicio de la clase.

      Nauczyciel sprawdzi obecność na początku lekcji.

    • Los inspectores controlaron la calidad de los alimentos ayer.

      Inspektorzy skontrolowali wczoraj jakość żywności.

    • Los sensores instalados en el laboratorio controlan la temperatura de forma continua y rigurosa.

      Czujniki zainstalowane w laboratorium monitorują temperaturę w sposób ciągły i rygorystyczny.

    • Las autoridades sanitarias controlan el cumplimiento de las normativas de higiene vigentes.

      Władze sanitarne nadzorują przestrzeganie obowiązujących przepisów higienicznych.

  3. opanować, powstrzymać, zapanować nad, ograniczyć

    O emocjach, pożarach, epidemiach czy wydatkach: zatrzymać ich rozwój lub utrzymać je w granicach.

    • Los bomberos lograron controlar el incendio.

      Strażakom udało się opanować pożar.

    • Intenta controlar tus nervios.

      Postaraj się zapanować nad nerwami.

    • Ella controla su miedo con calma.

      Ona z opanowaniem powstrzymuje swój strach.

    • El agua controla el fuego rápido.

      Woda szybko opanowuje ogień.

    • Los médicos controlaron la infección gracias al nuevo tratamiento.

      Lekarze opanowali infekcję dzięki nowemu leczeniu.

    • El banco central subió los tipos para controlar la inflación.

      Bank centralny podniósł stopy, aby powstrzymać inflację.

    • Las estrictas medidas de cuarentena lograron controlar el brote epidémico en la región afectada.

      Ścisłe środki kwarantanny zdołały powstrzymać ognisko epidemii w dotkniętym regionie.

    • Las fuerzas de seguridad intervinieron rápidamente para controlar a la multitud enfurecida.

      Służby bezpieczeństwa interweniowały szybko, aby zapanować nad rozwścieczonym tłumem.

  4. znać się na, ogarniać, dobrze znać

    znać się na czymś

    potocznyUżywane głównie w: Hiszpania

    Potocznie: dobrze znać jakąś dziedzinę lub umiejętność; często w konstrukcji „controlar de algo”.

    • Mi hermano controla mucho de ordenadores.

      Mój brat świetnie zna się na komputerach.

    • ¿Controlas el inglés?

      Ogarniasz angielski?

    • Mi abuelo controla mucho de plantas.

      Mój dziadek bardzo zna się na roślinach.

    • Marta controla bien el inglés básico.

      Marta dobrze ogarnia podstawowy angielski.

    • Mi prima controla mucho de programación y me ayudó ayer.

      Moja kuzynka świetnie zna się na programowaniu i pomogła mi wczoraj.

    • Si vas a viajar a Roma, él controla esa ciudad.

      Jeśli wybierasz się do Rzymu, on świetnie zna to miasto.

    • Buscamos a un abogado veterano que controle a fondo el derecho tributario internacional.

      Szukamy doświadczonego prawnika, który gruntownie zna międzynarodowe prawo podatkowe.

    • Pocos analistas controlan tan minuciosamente los entresijos de la política monetaria europea.

      Niewielu analityków tak drobiazgowo ogarnia zawiłości europejskiej polityki pieniężnej.

Konstrukcje

  • controlar de [algo]

    potoczna konstrukcja w Hiszpanii w znaczeniu „znać się na czymś”

    Controla mucho de cocina.

    Świetnie zna się na gotowaniu.

Zwroty

  • controlar la situación

    panować nad sytuacją

  • controlar los nervios

    panować nad nerwami

  • controlar el peso

    kontrolować wagę

Synonimy

  • dominaropanować, dominować

    mocniejsze, podkreśla pełną przewagę lub biegłość

  • vigilarpilnować

    akcent na obserwowanie, a nie na sprawowanie władzy

  • comprobarsprawdzać

    jednorazowe sprawdzenie, czy coś jest prawdą lub działa

  • supervisarnadzorować

    bardziej formalne, o nadzorze nad pracą innych

Antonimy

  • descontrolarwyprowadzić spod kontroli