CZASOWNIK

arder po polsku

aɾˈðeɾ

grupa
czasownik -er
odmiana
regularna

co znaczy arder

  1. palić się, płonąć

    ogień

    Używane, gdy coś zajęte jest ogniem.

    • La leña arde en la chimenea.

      Drewno płonie w kominku.

      Domowa atmosfera

    • El papel viejo arde muy rápido.

      Stary papier pali się bardzo szybko.

    • La vela arde en la mesa.

      Świeca pali się na stole.

    • Ayer ardió una casa abandonada en el barrio.

      Wczoraj w dzielnicy spłonął opuszczony dom.

    • El fuego arderá durante toda la noche en el campamento.

      Ogień będzie płonął przez całą noc na obozowisku.

    • Los rascacielos ardieron durante horas antes de que los bomberos controlaran el siniestro.

      Wieżowce płonęły przez wiele godzin, zanim strażacy opanowali katastrofę.

    • Miles de hectáreas de bosque mediterráneo ardieron a causa de una imprudencia humana.

      Tysiące hektarów śródziemnomorskiego lasu spłonęły z powodu ludzkiej lekkomyślności.

  2. piec, szczypać

    odczucie fizyczne

    Często w odniesieniu do oczu, ran lub skóry.

    • Me arden los ojos por el humo.

      Pieką mnie oczy od dymu.

      Reakcja na dym

    • La herida me arde mucho.

      Rana bardzo mnie piecze.

      Ból po skaleczeniu

    • Esta herida pequeña me arde mucho.

      Ta mała rana bardzo mnie piecze.

    • La piel del brazo me arde hoy.

      Skóra na ramieniu mnie dzisiaj piecze.

    • Me ardía la garganta después de cantar en el concierto.

      Piekło mnie gardło po śpiewaniu na koncercie.

    • Si te pones ese alcohol en la piel, te arderá.

      Jeśli nałożysz ten spirytus na skórę, będzie cię piec.

    • Sentía cómo le ardían las mejillas por el contacto prolongado con el viento helado.

      Czuł, jak policzki pieką go od długotrwałego kontaktu z lodowatym wiatrem.

    • Al paciente le arden las extremidades debido a una neuropatía bastante avanzada.

      Pacjenta pieką kończyny z powodu dość zaawansowanej neuropatii.

  3. parzyć, być gorącym

    temperatura

    Gdy coś ma bardzo wysoką temperaturę.

    • La arena arde bajo el sol de mediodía.

      Piasek parzy pod południowym słońcem.

      Plaża

    • La sopa caliente arde en la boca.

      Gorąca zupa parzy w usta.

    • Ten cuidado, este plato arde mucho.

      Uważaj, ten talerz bardzo parzy.

    • El niño ardía de fiebre cuando llegamos al hospital.

      Dziecko płonęło z gorączki, kiedy dotarliśmy do szpitala.

    • No toques el motor del coche porque arde todavía.

      Nie dotykaj silnika samochodu, bo wciąż parzy.

    • El asfalto de la autopista ardía a cincuenta grados bajo un sol implacable.

      Asfalt na autostradzie parzył przy pięćdziesięciu stopniach pod bezlitosnym słońcem.

    • Tenía la frente empapada de sudor y ardía con una temperatura alarmante.

      Miał czoło zlane potem i dosłownie parzył od alarmującej temperatury.

  4. płonąć, pałać

    emocje

    literacki

    Używane metaforycznie w kontekście silnych uczuć.

    • Arde de deseos de volver a verla.

      Płonie z pragnienia, by znów ją zobaczyć.

      Literatura romantyczna

    • Mi hermano arde de rabia hoy.

      Mój brat pała dzisiaj wściekłością.

    • Ella arde de curiosidad por abrirlo.

      Ona płonie z ciekawości, żeby to otworzyć.

    • El jugador ardía de indignación tras la decisión del árbitro.

      Zawodnik pałał oburzeniem po decyzji sędziego.

    • Los jóvenes ardían de pasión por cambiar el mundo.

      Młodzi płonęli pasją, by zmienić świat.

    • El ministro ardía de impaciencia por presentar su proyecto ante los miembros del parlamento.

      Minister płonął z niecierpliwości, by przedstawić swój projekt członkom parlamentu.

    • Toda la ciudad ardía en deseos de justicia tras el polémico veredicto del tribunal.

      Całe miasto pałało pragnieniem sprawiedliwości po kontrowersyjnym wyroku sądu.

Konstrukcje

  • arder de [emoción]

    Używane w sensie metaforycznym do wyrażenia silnych emocji, takich jak gniew czy pasja.

    Ardía de rabia por la injusticia.

    Płonął z wściekłości z powodu niesprawiedliwości.

  • arder en [llamas]

    Opisuje obiekt pochłonięty przez płomienie.

    El edificio empezó a arder en llamas.

    Budynek zaczął płonąć w płomieniach.

Zwroty

  • arder en deseos

    płonąć z pragnienia

  • arder en fiebre

    płonąć z gorączki

  • hacer arder

    podpalić, rozniecić ogień

Synonimy

  • quemarpalić

    Często oznacza czynność niszczenia czegoś ogniem (palić coś), podczas gdy „arder” jest czasownikiem nieprzechodnim (płonąć, palić się samodzielnie).

  • incendiarsezapalić się

    Kładzie nacisk na moment zajęcia się ogniem lub wybuchnięcie pożaru, a nie tylko ciągły proces palenia się.

  • picarszczypać (o bólu)

    Dotyczy głównie swędzenia, szczypania lub kłucia (np. po ukąszeniu czy przez pikantne jedzenie), bez tak silnego skojarzenia z gorącem jak „arder”.

  • abrasarprażyć, parzyć

    Oznacza prażenie lub spalanie z ogromną, niemal niszczycielską siłą termiczną.

Antonimy

  • apagarsegasnąć

  • enfriarsestygnąć