CZASOWNIK
arder po polsku
aɾˈðeɾ
- czasownik -er
- regularna
co znaczy arder
palić się, płonąć
ogień
Używane, gdy coś zajęte jest ogniem.
La leña arde en la chimenea.
Drewno płonie w kominku.
El papel viejo arde muy rápido.
Stary papier pali się bardzo szybko.
La vela arde en la mesa.
Świeca pali się na stole.
Ayer ardió una casa abandonada en el barrio.
Wczoraj w dzielnicy spłonął opuszczony dom.
El fuego arderá durante toda la noche en el campamento.
Ogień będzie płonął przez całą noc na obozowisku.
Los rascacielos ardieron durante horas antes de que los bomberos controlaran el siniestro.
Wieżowce płonęły przez wiele godzin, zanim strażacy opanowali katastrofę.
Miles de hectáreas de bosque mediterráneo ardieron a causa de una imprudencia humana.
Tysiące hektarów śródziemnomorskiego lasu spłonęły z powodu ludzkiej lekkomyślności.
piec, szczypać
odczucie fizyczne
Często w odniesieniu do oczu, ran lub skóry.
Me arden los ojos por el humo.
Pieką mnie oczy od dymu.
La herida me arde mucho.
Rana bardzo mnie piecze.
Esta herida pequeña me arde mucho.
Ta mała rana bardzo mnie piecze.
La piel del brazo me arde hoy.
Skóra na ramieniu mnie dzisiaj piecze.
Me ardía la garganta después de cantar en el concierto.
Piekło mnie gardło po śpiewaniu na koncercie.
Si te pones ese alcohol en la piel, te arderá.
Jeśli nałożysz ten spirytus na skórę, będzie cię piec.
Sentía cómo le ardían las mejillas por el contacto prolongado con el viento helado.
Czuł, jak policzki pieką go od długotrwałego kontaktu z lodowatym wiatrem.
Al paciente le arden las extremidades debido a una neuropatía bastante avanzada.
Pacjenta pieką kończyny z powodu dość zaawansowanej neuropatii.
parzyć, być gorącym
temperatura
Gdy coś ma bardzo wysoką temperaturę.
La arena arde bajo el sol de mediodía.
Piasek parzy pod południowym słońcem.
La sopa caliente arde en la boca.
Gorąca zupa parzy w usta.
Ten cuidado, este plato arde mucho.
Uważaj, ten talerz bardzo parzy.
El niño ardía de fiebre cuando llegamos al hospital.
Dziecko płonęło z gorączki, kiedy dotarliśmy do szpitala.
No toques el motor del coche porque arde todavía.
Nie dotykaj silnika samochodu, bo wciąż parzy.
El asfalto de la autopista ardía a cincuenta grados bajo un sol implacable.
Asfalt na autostradzie parzył przy pięćdziesięciu stopniach pod bezlitosnym słońcem.
Tenía la frente empapada de sudor y ardía con una temperatura alarmante.
Miał czoło zlane potem i dosłownie parzył od alarmującej temperatury.
płonąć, pałać
emocje
Używane metaforycznie w kontekście silnych uczuć.
Arde de deseos de volver a verla.
Płonie z pragnienia, by znów ją zobaczyć.
Mi hermano arde de rabia hoy.
Mój brat pała dzisiaj wściekłością.
Ella arde de curiosidad por abrirlo.
Ona płonie z ciekawości, żeby to otworzyć.
El jugador ardía de indignación tras la decisión del árbitro.
Zawodnik pałał oburzeniem po decyzji sędziego.
Los jóvenes ardían de pasión por cambiar el mundo.
Młodzi płonęli pasją, by zmienić świat.
El ministro ardía de impaciencia por presentar su proyecto ante los miembros del parlamento.
Minister płonął z niecierpliwości, by przedstawić swój projekt członkom parlamentu.
Toda la ciudad ardía en deseos de justicia tras el polémico veredicto del tribunal.
Całe miasto pałało pragnieniem sprawiedliwości po kontrowersyjnym wyroku sądu.
Konstrukcje
arder de [emoción]
Używane w sensie metaforycznym do wyrażenia silnych emocji, takich jak gniew czy pasja.
Ardía de rabia por la injusticia.
Płonął z wściekłości z powodu niesprawiedliwości.
arder en [llamas]
Opisuje obiekt pochłonięty przez płomienie.
El edificio empezó a arder en llamas.
Budynek zaczął płonąć w płomieniach.
Zwroty
arder en deseos
płonąć z pragnienia
arder en fiebre
płonąć z gorączki
hacer arder
podpalić, rozniecić ogień
Synonimy
quemarpalić
Często oznacza czynność niszczenia czegoś ogniem (palić coś), podczas gdy „arder” jest czasownikiem nieprzechodnim (płonąć, palić się samodzielnie).
incendiarsezapalić się
Kładzie nacisk na moment zajęcia się ogniem lub wybuchnięcie pożaru, a nie tylko ciągły proces palenia się.
picarszczypać (o bólu)
Dotyczy głównie swędzenia, szczypania lub kłucia (np. po ukąszeniu czy przez pikantne jedzenie), bez tak silnego skojarzenia z gorącem jak „arder”.
abrasarprażyć, parzyć
Oznacza prażenie lub spalanie z ogromną, niemal niszczycielską siłą termiczną.
Antonimy
apagarsegasnąć
enfriarsestygnąć